Kolon Kanseri Tedavisi

KOLON KANSERİ TEDAVİSİ HASTA REHBERİ

Günümüzde kalın bağırsak (kolon) kanseri kadınlarda 2., erkeklerde ise 3. sıklıkla karşılaşılan kanser tipidir. Çoğu kanser tiplerinde olduğu gibi erken tanı hayat kurtarır, üstelik tarama yöntemleri ile hastalığın henüz oluşmadan bile önlenebilmesi mümkündür. Tüm kolorektal kanserlerin %90’ının barsakta bulunan bir polipten geliştiği gerçeğinden yola çıkarsak, kolonoskopi ve endoskopik polip çıkarılması gibi işlemler ile kolon kanseri daha gelişmeden önlenilebilinir. Kolon kanserinin tedavisinde tek şifa yöntemi cerrahidir. Erken evre hastalıkta başarılı bir cerrahi ile bu hastalıktan kurtulma şansı %90’lara çıkar. Kolon kanserinde yapılan cerrahi tedavide prensip, kanserli barsak segmentini ve o segmente ait lenf bezlerini çıkartmaktır. Bununla birlikte, eğer kanser çevre organlara yayıldı ise, başarılı bir cerrahi için tüm kanserli dokuları çıkartmak ve sonrasında barsak devamlılığını sağlamak gerekir.

Bağırsak kanserinde uygulanan değişik cerrahiler vardır. Hangi ameliyatın sizin için en uygun olduğuna;

  •  kanserinizin nerede olduğuna,
  •  kanserin türü ve büyüklüğüne,
  •  kanserin başka bir yere yayılıp yayılmadığına göre karar verilir.

CERRAHİ TİPLERİ

1) POLİPEKTOMİ

Bazı kanserler daha az saldırgan yapıdadır ve sadece bir polipin baş kısmında bulunabilirler. Lenfatik sisteme, kan damarları veya sinir sistemi içine yayılma özelliği bulunmayan bu tip kanserler sadece lokal eksizyon ile de çıkarılabilirler. Hastayı gereksiz ve büyük bir cerrahiden korumak amaçlı bu kanserlerin kolonoskopi ile çıkarılması mümkün olabilir. Kolonoskopi, ucunda ışık kaynağı ve video kamera olan uzun ve esnek bir tüpün anüsten rektum içine sokulması ve sonra ilerletilerek tüm kalın bağırsak iç yüzeyinin göz ile görülmesi işlemidir ve bu sırada saptanan küçük kanserler çıkarılabilir (lokal eksizyon). Çıkarılan doku incelenmek üzere patoloji laboratuvarına gönderilir. Burada uzman patoloji doktorları mikroskop altında hücreleri incelerler. Hücrelerde saptanan bozukluk yüksek dereceli olarak değerlendirilirse veya geride kanser hücreleri devam ediyorsa, cerrahınız ikinci bir ameliyat ile kanser hücresi içerme potansiyeli olan daha geniş bir bağırsak bölümünü çıkarır. Uygun bir yöntem ile yapıldığında, lokal eksizyon güvenli ve etkili bir işlemdir.

2) KOLEKTOMİ

Kalın bağırsak kanseri varlığında kolonun tümör içeren bölümü kolektomi adı verilen bir cerrahi işlem ile çıkarılabilir. Çıkarılacak kolon kısmının uzunluğuna, tümörün yerleşimi ve büyüklüğü göz önüne alınarak karar verilir. Bağırsağınızın kanserli olan kısmı çıkarıldıktan sonra her 2 uç dikişler veya stapler adı verilen zımbalama yöntemi ile tekrar birleştirilir. Bu birleştirme işlemine anastomoz adı verilir. Bu işlem sırasında, kanserli bölgede hastalığın sıçrama ihtimali bulunan tüm lenf bezleri de çıkarılan dokunun içine alınır. Kolektomi ameliyatı, açık ya da kapalı (laparoskopik) cerrahi yöntemler ile yapılabilir. Kolektomi ameliyat süresi 2-5 saat arasında değişebilir ve iyileşme süreci için hastanede bir süre (genellikle 5-7 gün) yatmanız gerekir.

Kolonun sol tarafının çıkarılma işlemi sol hemikolektomi olarak isimlendirilir.

Kolonun sağ tarafının çıkarılma işlemi sağ hemikolektomi olarak isimlendirilir.

Sigmoid adı verilen kolonun son kısmının çıkarılma işlemi ise sigmoid kolektomidir.

Tümörün yerleşim yerine ve yaygınlığına bağlı olarak kolonun büyük bir kısmının (subtotal kolektomi) veya tümünün çıkartılması (total kolektomi) gerekebilir. Bu durumlarda, ince bağırsağın ucu ile sigmoid kolon veya rektum arasında bir anastomoz yapılarak bağırsak devamlılığı sağlanabilir.

KOLON KANSERİNDE AÇIK VE LAPAROSKOPİK YÖNTEM

Açık Cerrahi; Bunun anlamı ameliyatınızın karın bölgesinde yapılacak büyükce bir kesi ile yapılacak olmasıdır. İşlem sırasında cerrah, bu kesi ile karın boşluğunu açtıktan sonra kanserli bölgeyi içeren bağırsak kısmını ve beraberinde çevre doku içindeki lenf bezlerini çıkarır. Sonrasında bağırsağın kesilmiş olan her 2 uç kısmı tekrar birbirlerine dikilerek, devamlılık sağlanır.

Laparoskopik Cerrahi; Bu yöntemde ise, karın bölgesinde yapılan birkaç adet küçük kesiden karın içine sokulan özel cerrahi aletler ve ucunda ışık kaynağı olan bir video kamera yardımı ile ameliyat gerçekleştirilir. İşlem tamamlandıktan sonra kanserli doku yapılan küçük bir kesiden karın dışına çıkarılır.Kolon kanserinde laparoskopik cerrahi ile alınan sonuçlar standart açık cerrahi ile hemen hemen aynıdır. Bu yöntemde, ameliyat sonrası daha az ağrı olması, hastanede kalma süresinin kısalması ve iyileşme sürecinin daha hızlı olması gibi avantajları vardır.

Günümüzde kolon kanserinin cerrahi tedavisinde laparoskopik teknik altın standart olarak kabul edilmiştir. Bununla birlikte birden çok organın çıkarılması gereken ileri evre kanserli hastalarda açık cerrahi yöntem tercih edilebilir.

Laparoskopik Rektum Kanseri Ameliyatı Tekniği

KOLON KANSERİNDE LENF NODU DİSEKSİYONU NEDEN ÖNEMLİ ?

Kolon rezeksiyonu sırasında o bölgedeki lenf bezlerinin de çıkarılması gerekir ve bu işleme lenf nodu diseksiyonu ya da lenfadenektomi adı verilir. İşlemin yeterli sayılabilmesi için cerrahi sırasında o bölgedeki lenf nodlarının, normal görünüşlü olsalar dahi, en az 12 tanesinin çıkarılması ve patolojide incelenmesi gerekir. Lenf bezlerinin çıkarılmasının başlıca iki amacı vardır. İlki, patolojik inceleme ile hastalığın lenf bezlerine yayılıp yayılmadığına bakılarak kanserin evresi belirlenir ve bu evreye yönelik uygun ilaç tedavisi planlanır. İkincil amaç ise kanserin yayıldığı lenf bezlerini çıkartarak, hastalığın nüks etme riskini azaltmaktır.

KOLON KANSERİNDE METASTAZLARIN TEDAVİSİ YAPILABİLİR Mİ ?

İlk tanı anında kolorektal kanserli hastaların yaklaşık %10-20’sinde vücudun başka bölgelerine de tümör yayılımı mevcuttur. Kolon kanseri en sık karaciğere metastaz yapmakla beraber, akciğerler, böbrekler, on iki parmak bağırsağı, pankreas ve idrar kesesini de içeren pelvis bölgesi diğer metastaz yerleridir. Tanı konulduğunda,tümörün metastaz yapmış olması, hastanın tedavi şansını kaybettiği anlamına gelmez. Kanserin uzak doku ve organlara yayılımı olarak ifade edilen metastazların cerrahi olarak çıkarılması işlemine metastazektomi adı verilir. Ancak tüm metastazlar bu işlem için uygun olmayabilir. Organ metastazlarının sayısı ve nerede olduğuna göre hastalar değerlendirilir ve karar verilir. Birden fazla bölgeye metastaz yapmış tümörlerde (ör; Karaciğer ve akciğer metastazları), genellikle tedaviye sistemik kemoterapi ile başlanır. Sadece bir organa metastaz varlığında ya da kanserin ilk ortaya çıktığı bölgede kanser tekrarladığında ise çoğunlukla hastalar cerrahi tedavi adayı olarak değerlendirilir.

KOLON KANSERİNDE KARACİĞER METASTAZLARIN TEDAVİSİ

Kolon kanserinin karaciğer metastazları varlığında tedavi karaciğer içi bu tümörlerin sayısına yerleşim yerine ve büyüklüğüne göre değişir.

  1. Karaciğerin her iki lobuna yaygın metastaz varlığında sıklıkla uygulanan öncelikli tedavi kemoterapidir. Burada amaç kanserli dokuyu küçültmek ve mümkün olduğunca uzun süre kontrol altında tutabilmektir.
  2. Bazı durumlarda hastalığın karaciğere sıçramış olan kısmı metastazektomi veya karaciğer rezeksiyonu adı verilen yöntemler ile cerrahi olarak çıkartmaya uygundur. Bu işlem bazen hasta için tamamen tedavi edici de olabilir. Bu ameliyat, kolondaki kansere yönelik olan cerrahi ile eş zamanlı ya da ayrı zamanlarda da yapılabilir.
  3. Uygulanan sistemik kemoterapiye rağmen metastazların cerrahi olarak çıkarılabilecek boyutlara gerilemediği veya yerleşimlerinin cerrahi olarak çıkarılmaya uygun olmadığı durumlarda diğer alternatif lokal tedavi yöntemleri değerlendirilmelidir. Bu tedaviler arasında kanserli hücreleri yüksek ısı ile öldüren radyofrekans ablasyon, aşırı soğuk ile öldüren kriyoterapi, doğrudan karaciğere giden damarların içine verilen kemoterapi ve radyasyon tedavisi sayılabilir.

Sağlıklı bir birey karaciğerinin %75’inin çıkartılması ile de sağlıklı bir yaşam sürebilir. Bu nedenle geride bırakılan karaciğerde tümör olmaması şartı ile kolon kanserinin karaciğer metastazlarında geniş karaciğer rezeksiyonları ile hastalık tedavi edilebilir, sağkalım uzatılabilir.

Akciğere sıçramış kolon kanserinde de belli şartlar varlığında, karaciğerde olduğu gibi buradaki metastazın çıkarılması ile hastaya önemli faydalar sağlanabilmektedir.

KOLON KANSERİNDE PALYATİF CERRAHİ NEDİR ?

Palyatif tedavi, hastalığı iyileştirmeyi değil, örneğin ağrı gibi hastalığın sebep olduğu sıkıntıları gidermeyi ya da hafifletmeyi amaçlayan tedavi anlamını taşır. Burada amaç hastanın yaşam konforunu artırmaktır. İleri evre bir kolon kanserinde, kanama, tıkanıklık veya kansere bağlı diğer şikayetlerin ortadan kaldırılması amacı ile palyatif cerrahi yapılmasına karar verilebilir. Tümör içeren barsak segmentinin çıkarılması yada dışkı çıkışını sağlamak amaçlı torba oluşturulması palyatif tedaviye örnektir.

KOLON KANSERİNDE BAĞIRSAK TIKANIKLIĞI

Bazen kanser, bağırsakta tıkanmaya veya geçişi zorlaştıracak ciddi bir daralmaya neden olur. Hastada ciddi karın ağrısı ile birlikte bulantı, kusma şikayetleri ortaya çıkar. Böyle bir durum geliştiğinde acil bir ameliyat ihtiyacı ortaya çıkar. Tıkanıklığı açmak amacı ile bağırsak içinde tümörlü bölgeye stent adı verilen bir tüp yerleştirilmesi de tercih edilebilir. Bu şekilde hasta geçici rahatlatılır sonrasında uygun şartlarda ameliyata alınır. Diğer bir seçenek ise hastanın acil olarak ameliyata alınmasıdır.