Kolon veya Rektum Kanseri Ameliyatı Sonrası Takip Nasıl Olmalı

Hasta, tedavisinin tamamlanmasının ardından yıllarca belli aralıklarla doktorunun kontrolü altında olmalıdır. Tüm takip randevularına zamanında gidilmesi çok önemlidir. Bu takip muayeneleri sırasında gereken laboratuar ve görüntüleme testleri ile kanser nüksü ve tedavi yan etkileri açılarından hasta değerlendirilir.

Bazı yan etkiler tedavi bitiminden sonra uzun süreler devam edebilmekte bazıları ise çok zaman geçtikten sonra ortaya çıkabilmektedir.

Aslında takip muayenelerinin belirlenecek sıklığı biraz da hastanın kanser evresi ve onun nüks etme olasılığı ile ilişkilidir.

Doktor Muayenesi

Genellikle tedavi sonrası birkaç yıl boyunca her 3-6 ayda bir, sonrasında takip eden birkaç yıl içinde her 6 ayda bir hastanın doktora gitmesi önerilir. Erken evre kanser nedeniyle tedavi edilen hastalarda bu muayene sıklığı daha azaltılabilir.

Kolonoskopi

Genellikle cerrahi sonrası ilk yıl içinde bir kolonoskopi yapılması önerilir. Eğer sonuçlar normalse çoğu hastada sonraki test 3 sene sonra yapılır. Yine normal bulunduğunda genellikle sonrasında her 5 yılda bir yapılması önerilmektedir.

Görüntüleme Testleri

Bu testlerin istenmesi genellikle kanserin evresi ve diğer faktörlerle ilişkilidir. Özellikle nüks için yüksek risk taşıyan hastalarda tedavi sonrası ilk yıllarda senede 1 kez BT yapılabilir. Karaciğer veya akciğerinde de metastaz olup bunların çıkarıldığı hastalar için bu tetkik biraz daha sık aralıklarla istenebilir.

Tümör belirleyicileri için kan testleri

Karsinoembriyonik antijen (CEA) ve CA 19-9, koloerktal kanseri olan hastaların bazılarında kanda saptanabilen tümör belirleyici maddelerdir. Özellikle tedaviye başlanmadan önce kandaki düzeylerine bakılması önemlidir.

Tedavi öncesi yüksek olup, cerrahi sonrası normale dönme söz konusu ise takiplerde belli aralıklarla kan düzeylerinin tayin edilmesi yardımcıdır. Genellikle tedavi bitiminden sonra ilk yıllar birkaç ayda bir, sonrasında bir süre 6 ayda bir bakılır.

Tümör belirleyici düzeyi kontroller sırasında tekrar yükselmeye başlarsa, bu durum kanser nüksünün habercisi olabilir ve hasta kolonoskopi ve radyolojik testler ile incelenmelidir. Kanser ilk tanı aldığı sırada tümör belirleyici düzeyi yüksek değilse, o zaman bu testlerin takipte fazla faydası olmaz.