Anal Bölge Kanseri: Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Anal Bölge Kanseri Nedir?

Anal bölge kanserleri, anal kanaldan veya anüs çevresindeki deriden kaynaklanır. Tüm kolorektal kanserlerin yaklaşık %2–3’ünü oluşturur. Çoğunlukla 50 yaşından sonra görülmekle birlikte, HPV enfeksiyonuyla ilişkili vakalar daha genç yaşlarda da ortaya çıkabilir.

Anal Bölge Kanseri Risk Faktörleri Nelerdir?

Başlıca risk faktörleri şunlardır:

• HPV enfeksiyonu.
• HIV enfeksiyonu.
• Bağışıklık sisteminin baskılanması.
• Sigara kullanımı.

Anal Bölge Kanserinin Belirtileri Nelerdir?

En sık görülen belirtiler makattan kanama, anal bölgede ağrı, ele gelen kitle, kaşıntı ve akıntıdır. Bu şikâyetler hemoroid, makat çatlağı veya fistül gibi iyi huylu hastalıkların belirtileriyle karışabildiği için tanı gecikebilir. Hastalığın ilerleyen dönemlerinde dışkılama alışkanlığında değişiklik ve dışkı tutamama gibi şikâyetler de görülebilir.

Kronik anal fistül zemininden kaynaklanmış müsinöz adenokarsinom.

Uzun süredir hemoroid ve makat çatlağı nedeniyle tedavi gören hastanın anal muayenesinde saptanan derin ülserden biyopsi alındı. Patolojik inceleme sonucunda skuamöz hücreli karsinom tanısı konuldu.

Anal Bölge Kanserinin Tanısı Nasıl Konur?

Makat bölgesinde şikâyeti olan her hastada anüs çevresinin ve anal kanalın ayrıntılı olarak muayene edilmesi önemlidir. Ağrı nedeniyle muayene yapılamıyorsa anestezi altında değerlendirme tercih edilebilir.

Anal kanalın ayrıntılı olarak değerlendirilmesi için anoskopi yapılır. Kesin tanı, şüpheli bölgeden doku örneği alınarak patolojik inceleme yapılmasıyla konur. Eşlik edebilecek kolorektal polip veya kanserlerin araştırılması amacıyla kolonoskopi de önerilir. Kadın hastalarda jinekolojik muayene, gerekli görülen kişilerde ise HIV testi yapılabilir.

Hastalığın Yayılımı ve Evresi Nasıl Belirlenir?

Kanserin çevre dokulara, lenf bezlerine veya uzak organlara yayılıp yayılmadığını belirlemek için pelvik MR, bilgisayarlı tomografi ve gerektiğinde PET/BT kullanılır. Bu görüntüleme yöntemlerinin sonuçlarına göre hastalığın klinik evresi belirlenir.

Anal Bölge Kanserinin İlaç ve Işın Tedavisi Nasıl Uygulanır?

Tedavi, hastalığın evresine ve kişinin genel sağlık durumuna göre farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalıştığı multidisipliner bir ekip tarafından planlanmalıdır.

Anal kanalın en sık görülen kanser türünde temel tedavi, kemoterapi ve radyoterapinin birlikte uygulanmasıdır. Bu tedaviyle tümörün küçülmesi veya tamamen ortadan kaldırılması amaçlanır. Böylece hastalığın kontrol altına alınma olasılığı artarken ameliyat ve kalıcı kolostomi (bağırsak torbası) gereksinimi azalır.

Kemoterapide çoğunlukla mitomisin ve 5-FU birlikte kullanılır. Damar yoluyla verilen 5-FU yerine bazı hastalarda tablet şeklindeki kapesitabin tercih edilebilir. Günümüzde ışınların tümöre yoğunlaştırılmasını ve çevredeki sağlıklı dokuların daha iyi korunmasını sağlayan modern radyoterapi teknikleri uygulanmaktadır.

Cerrahi Tedavi Ne Zaman Gerekir?

Cerrahi tedavi, genellikle kemoterapi ve radyoterapiye yanıt vermeyen veya tedaviden sonra tekrarlayan hastalıkta gündeme gelir. Çok küçük ve yüzeysel bazı tümörlerde ise başlangıç tedavisi olarak sınırlı cerrahi uygulanabilir.

Hastalık anal bölgeyle sınırlıysa anüs ve rektumun çıkarıldığı kapsamlı bir ameliyat, yani abdominoperineal rezeksiyon (APR), gerekebilir. Bu ameliyattan sonra kalıcı kolostomi açılır. Kanser çevredeki organlara yayılmışsa daha geniş bir cerrahi uygulanabilir.

Daha önce uygulanan radyoterapi yara iyileşmesini zorlaştırabilir. Bu nedenle bazı hastalarda ameliyat sonrasında oluşan geniş açıklığın kapatılması için karın veya uyluk bölgesinden sağlıklı doku aktarılması gerekebilir.

Buschke-Löwenstein tümörü (dev anal kondilom) zemininde skuamöz hücreli karsinom gelişen hastaya öncelikle kemoterapi ve radyoterapi uygulanmıştır. Tedavi sonrasında tümörde gerileme görülmesine rağmen hastalığın devam ettiği saptanmıştır. Bunun üzerine anal kanal ve rektum cerrahi olarak çıkarılmış ve kalıcı kolostomi oluşturulmuştur. Ameliyat sonrasında oluşan geniş doku kaybı ise gluteal rotasyon flebiyle onarılmıştır